Β' Παγκοσμίος Πολέμος
43.—Κατά τον Β' Παγκόσμιον Πόλεμον, κατόπιν της Ιταλικής έναντι της Ελλάδος επιθέσεως, η Βόρειος Ήπειρος διά τρίτην, εντός τριάκοντα ετών, φοράν απηλευθερώθη υπό του ελληνικού στρατού. Η Αλβανία, ήτις διά του άρθρου 1 του υπ' αριθ. 194 Βασιλικού Διατάγματος του κυρωθέντος υπό του Νόμου 319)1939 ανεγνώρισεν ότι ευρίσκεται εν πολέμω με εκείνα τα κράτη με τα οποία το Βασίλειον της Ιταλίας θα ευρεθή εις πόλεμον, εκήρυξε και εμπράκτωςτον κατά της Ελλάδος πόλεμον, πλαισιώσασα τον ιταλικον στρατον με 14 αλβανικά τάγματα καθώς και την ιταλικην Μιλίτσια με αλβανικάς δυνάμεις.
44.—Η επακολουθήσασα γερμανική κατοχή της Βαλκανικής έθεσε πάλιν την Βόρειον 'Ηπειρον υπό τον αλβανικόν ζνγόν. Η επελθούσα κατά το 1944 απελευθέρωσις έθεσε ταυτην υπό τον πλέον επαχθή κομμουνιοτικόν ζυγόν και ούτω διαιωνίζεται η δουλεία εκατόν και πλέον χιλιάδων ακραιφνούς ελληνικού πληθυσμού.
44.—Η επακολουθήσασα γερμανική κατοχή της Βαλκανικής έθεσε πάλιν την Βόρειον 'Ηπειρον υπό τον αλβανικόν ζνγόν. Η επελθούσα κατά το 1944 απελευθέρωσις έθεσε ταυτην υπό τον πλέον επαχθή κομμουνιοτικόν ζυγόν και ούτω διαιωνίζεται η δουλεία εκατόν και πλέον χιλιάδων ακραιφνούς ελληνικού πληθυσμού.
45.—Η Ελλάς μετά την απελευθέρωσιν κατέφυγε ν εις την διαιτησίαν των Μεγάλων διά την οριστικήν επίλυσιν της εκκρεμούσης διεκδικήσεως, συνεπεία της οποίας, τυπικώς τουλάχιστον, ευρίσκεται εις εμπόλεμον κατάστασιν με την Αλβανίαν. Το εν Παρισίοις Συμβούλιον των τεσσάρων Μεγάλων (1940) χωρίς ν' απορρίψη την ελληνικήν αίτησιν, ανέβαλε την εξέτασιν μέχρις επιλύσεως του Αυστριακού.
Το πρόβλημα της Διπλωματικής παρουσίας της Ελλάδος εις Τίρανα
46.—θεωρητικώς, μετά την επίλυσιν του Αυστριακού (1955) το Βορειοηπειρωτικόν δύναται να αποτελέση ανά πάσαν στιγμήν αντικείμενον εξετάσεως.
«Αναμένομεν πάντοτε όπως λάβη αποφάσεις το Συμβούλιον των Τεσσάρων Μεγάλων, το οποίον ανέλαβε την εξέτασιν του θέματος»
, εδήλωσε ο Πρωθυπουργός κ. Γ. Παπανδρέου εις Παρισιούς τον Ιούλιον του 1964 προς τον διπλωματικόν σύνεργατην της Monde.
«Το κακόν όμως είναι ότι εν τω μεταξύ δεινοπαθούν οι αδελφοί μας της Βορείου Ηπείρου».
